Komisyonun çalışmaları sonucunda TAGEM Genel Müdürü Doç.Dr. Hasan Ekiz tarafından Bakana sunulmak üzere aşağıda verdiğim rapor hazırlanmıştır.
TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
DOĞRUDAN GELİR DESTEĞİ
UYGULAMADA ORTAYA ÇIKAN SORUNLARLA İLGİLİ KOMİSYON ÇALIŞMASI
Bakanlığımızda 08.02.2003 tarihinde saat 12.00 de yapılan ve sayın Bakanımızın da katıldığı toplantıda Çiftçi Kayıt Sistemi ve Doğrudan Gelir Desteği uygulamalarında ihtiyaç duyulan tarım arazilerine ait sayısal veri tabanlarının oluşturulması öncelikli hedef olarak belirlenmiştir. Bu işlemlerin tamamlanması için 2003 yılının sonu hedef gösterilmiş ve Koordinatör olarak TAGEM Genel Müdürü Doç.Dr. Hasan EKİZ tayin edilmiştir.
Mevcut durumun tespit edilmesi ve çalışma planı hazırlanması amacıyla Doç.Dr. Hasan EKİZ başkanlığında konu ile ilgili dairelerin temsilcileri 19.02.2003 tarihinde saat 10.00’da toplanmıştır. Bu toplantıda konunun detaylarını ve birimlerimizdeki mevcut durumu inceleyerek çözüm önerileri geliştirmek üzere Doç.Dr. D.Murat Özden ‘in koordinasyonunda bir komisyon kurulmuştur.
Komisyonun 19-28 Şubat 2003 tarihleri arasında yaptığı çalışmalar neticesinde aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir.
1. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde aynı veya benzer konularda değişik birimler tarafından çeşitli çalışmaların yapıldığı, birimlerin bu çalışmalar konusunda ya haberdar olmadığı ya da çok az bilgi sahibi olduğu ortaya çıkmıştır.
2. Bu durum, genellikle aynı materyal için değişik birimler tarafından kaynak harcanmasına yol açmaktadır. Örnek olarak;
a. TAGEM tarafından yürütülen CBS ve UA çalışmaları,
b. TÜGEM tarafından yürütülen Mera alanlarının tesciline yönelik çalışma,
c. TÜGEM tarafından yürütülen “Sorunlu Tarım Arazilerinin Tespiti ve İyileştirilmesi” projesi,
d. AEP kapsamında TÜGEM tarafından yürütülen “Arazi Kayıt ve Coğrafi Bilgi Sistemleri” çalışması
e. Bakanlık Bilgi İşlem Dairesi tarafından ARIP kapsamında yürütülen Çiftçi Kayıt ve Doğrudan Gelir Desteği çalışmaları ve
f. Bakanlık Bilgi İşlem Dairesi tarafından AEP kapsamında yürütülen “Tarım Bilgi Sistemi” çalışması gösterilebilir.
3. Bu çalışmalarda büyük oranda aynı cins donanım ve yazılımlar ile aynı özellikte kağıt ve sayısal haritalar, aynı özellikte uydu görüntüleri veya hava fotoğrafları kullanılmakta, ancak her birim bu materyali değişik kanallardan temin etmeye çalışmaktadır.
4. Doğrudan Gelir Desteği uygulaması ile ilgili olarak ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik olarak yapılacak her türlü çalışma yukarıda bahsedilen ve değişik birimlerin yürüttüğü çalışmalarla elde edilmiş veya edilecek olan verilere ihtiyaç duymaktadır.
Bu nedenle öncelikle Bakanlık bünyesinde benzer çalışmaları yürüten birimlerin bu faaliyetlerini organize etmeye yönelik ve mevcut kaynakları en etkin kullanacak bir yapılanma düşünülmelidir.
Tarım ve Köyİşleri Bakanlığı, görev ve sorumlulukları dikkate alındığında, çağdaş teknolojiyi en verimli şekilde kullanmak durumunda olan bir Bakanlık olup gerek çeşitli verileri üreten ve gerekse çalışmalarında değişik kuruluşların verilerine ihtiyaç duyan bir kurumdur.
Söz konusu verileri belirli bir standarda göre üretmek, bir araya getirmek, derlemek, çeşitli analizler yapmak ve kullanıcıların hizmetine sunmak üzere Bakanlık bünyesinde bir Bilgi Merkezi oluşturulması zorunluluğu kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.
Bakanlık ve bağlı Genel Müdürlüklerin sayısal ve sayısal olmayan tüm bilgi ihtiyacını karşılamak üzere oluşturulacak bu Bilgi Merkezi, çalışmaların tek elden yürütülmesi ile gerek mevcut kaynakların etkin olarak kullanılmasını sağlayacak ve gerekse bilgiye ulaşmak isteyen kişi ve kuruluşların bu talepleri en kısa zamanda ve en ekonomik şekilde karşılanabilecektir. Böylece Tarım Bilgi Sisteminin bütün unsurları tek elden ve belirli bir standarda göre gerçekleştirilebilir.
Bilgi Merkezi konusunda özellikle görev ve sorumluluklar açısında daha kapsamlı bir çalışma yapma gereğini belirterek, Doğrudan Gelir Desteği Uygulaması konusunda görev yapan çalışma grubumuzun elde ettiği bulgular ışığında aşağıdaki hususların kısa zamanda uygulamaya aktarılmasının zorunlu olduğu düşünülmektedir.
1. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı arasında düzenlenecek bir protokol ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü merkez ve taşra birimlerinde bulunan 1:5000 ölçekli kadastro paftalarının ücretsiz temin edilmesi sağlanmalıdır.
2. ARIP kapsamında Bakanlık Bilgi İşlem Dairesi tarafından hazırlanan “Çiftçi Kayıt Sistemi” konusundaki şartname hazırlığı durdurulmalıdır. Bu konudaki çalışmalar Bakanlık bünyesinde oluşturulacak yeni yapı çerçevesinde ortaya çıkabilecek ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenmelidir.
3. TÜGEM tarafından yürütülen “Sorunlu Arazileri Tespiti ve İyileştirilmesi Projesi” uygulamadan kaldırılmalı ve oluşturulacak yeni yapı çerçevesinde bu konudaki ihtiyaç yeniden ele alınmalıdır.
4. TÜGEM tarafından mera alanları konusunda yürütülen çalışma kapsamında kullanılan materyal ve elde edilen sayısal verilerin, önerilen Bilgi Merkezi için önemli bir veri olduğu dikkate alınarak bu konudaki koordinasyon tesis edilmelidir.
5. Başta Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve TAGEM olmak üzere Bakanlığa bağlı bütün birimlerde bugüne kadar CBS ve UA kullanılarak üretilen tüm verilerin envanteri çıkarılmalı, belli bir sistematiğe uygun olarak üretilmiş veriler bir araya getirilmeli, eksik verilerin üretilmesi için kapsamlı bir çalışma yapılmalıdır.
6. Bakanlığa bağlı bütün birimlerde mevcut yazılım, sayısal veri, harita, uydu görüntüsü, hava fotoğrafı vb envanteri çıkarılmalı ve benzer merkezlerde olduğu gibi bir arşiv standardı çerçevesinde düzenlenmelidir.
7. Kurulması önerilen Bilgi Merkezi içerisinde görev yapacak personel için belirli standartlar oluşturulmalı ve personel seçimi bu esaslara göre yapılmalıdır.
8. Merkezde yapılacak bu düzenleme ile bu birimin koordinasyonunda taşra birimleri kanalıyla yapılacak çalışmalar da bir esasa bağlanmalıdır.
9. Yapılacak bu düzenlemelerden sonra, tamamen bilişim altyapısına bağlı Doğrudan Gelir Desteği Uygulaması ve benzer projeler Bilgi Merkezi kanalı ile yürütülmelidir.
KISA VADEDE YAPILACAK ÇALIŞMALAR İÇİN MALİYET HESABI
Çalışmanın Şanlıurfa ve Mardin illeri dışında kalan 79 ilde, her İl Müdürlüğünde seçilecek en az 2 elemanın, belirlenecek 4 merkezde eğitilmesi ve sayısallaştırma ve analiz işlemlerinin bu elemanlar tarafından yürütülmesi halinde:
CBS yazılımı (tam), 79 adet, 592.500 USD
CBS yazılımı, 79 adet, 316.000 USD
LandSat görüntüsü, 54 adet, 59.400 USD
IRS görüntüsü, tüm ülke, 900.000 USD
Bu materyalden özellikle uydu görüntüleri Bakanlığımızın diğer çalışmaları için de gereklidir.
Çalışmanın seçilecek öncelikli illerde yürütülmesi ve yerel çalışmaların; İl Müdürlükleri tarafından diğer CBS ve UA ağırlıklı işlerin merkez tarafından sağlanması durumunda maliyet değişecektir.
—————-
Bu raporu Doç.Dr. Hasan Ekiz`e teslim ettiğim tarihlerde, kulağıma bazı hoşnutsuzluk haberleri gelmeye başlamıştı. Örneğin, başta Bilgi ve İşlem Dairesi Başkanlığındaki bazı personel olmak üzere bir çok kişinin, kendi işlerine müdahale ettiğimiz ve hazırladıkları şartnameyi eleştirdiğimiz için arka planda bazı faaliyetler yürüttüğünü ve konuşmalar yaptıklarını duyuyordum. Hatta, komisyon çalışmaları sırasında yukarıda da verdiğim bir e-posta mesajında, “…. rica ediyorum” ifadesini kullandığım için komisyonda yer alan Daire Başkanı ünvanlı kişilerin Şube Müdürü olan benim, nasıl Daire Başkanına rica edebildiğimi söyleyerek beni birilerine şikayet ettiğini duymuştum. Başlangıçta bu tür saçmalıkları pek önemsemedim. Önceliğim bize verilen işteydi ve benim tek amacım bu işi nasıl yapacağımızı tasarlamaktan ibaretti. Kimin Başkan kimin Müsteşar olduğunu fazla önemsememiştim. Ayrıca ben Komisyon Başkanı olarak görevlendirilmiştim. Şikayet eden Daire Başkanı da üye olarak. Ancak bunu önemsememenin büyük bir hata olduğunu ve Bakanlıktaki görevlilerin büyük bir bölümünün bu türden klasik bürokratik tavırları her şeyin üstünde tuttuklarını, sizlere daha sonra anlatacağım olaylarda siz de göreceksiniz.
